به گزارش روابط عمومی اندیشکده‌های حکمرانی و قانونگذاری مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، نشست تخصصی «ایران یکپارچه؛ از توسعه استانی تا تقویت هویت ملی» به‌صورت برخط برگزار شد.
در ابتدای این نشست، دکتر مجید سروند، معاون امور پژوهشی و کارگروه‌های ستاد مرکزی اندیشکده‌ها و دبیر نشست، با تبیین هدف اصلی این گفت‌وگو، تأکید کرد: مسأله محوری آن است که چگونه می‌توان مسیر توسعه استان‌ها را به‌گونه‌ای طراحی کرد که از یک‌سو شهروندان هر منطقه احساس پیشرفت، دیده‌شدن و اثرگذاری داشته باشند و از سوی دیگر، هویت ملی و یکپارچگی سرزمینی ایران تقویت شود. به باور وی، تنوع ظرفیتی، فرهنگی و انسانی استان‌ها نه یک چالش، بلکه فرصتی راهبردی برای هم‌افزایی، همکاری و پیشرفت کل کشور است. این نشست در پی آن بود که تصویری واقعی و عملیاتی از «ایران یکپارچه» ترسیم کند؛ ایرانی که توسعه آن از دل استان‌ها آغاز می‌شود اما در نهایت به همگرایی و انسجام ملی می‌انجامد.
در این میزگرد، دکتر حمید احمدی، استاد دانشگاه تهران و صاحب‌نظر برجسته حوزه هویت ملی، دکتر نوشین بیگدلی، دبیر اندیشکده حکمرانی و قانونگذاری استان قزوین و رئیس بنیاد نخبگان این استان، و دکتر عیسی ابراهیم‌زاده، دبیر اندیشکده حکمرانی و قانونگذاری استان سیستان‌وبلوچستان و رئیس پژوهشکده علوم زمین، هر یک از منظر تخصصی خود به تحلیل نسبت میان توسعه استانی، حکمرانی منطقه‌ای و تقویت هویت ملی پرداختند.
سخنرانان و صاحب‌نظران حاضر در نشست بر این نکته اتفاق‌نظر داشتند که گذار از الگوی متمرکز و سنتی اداره کشور به سمت الگوی مشارکتی ـ منطقه‌ای، یک ضرورت راهبردی برای آینده ایران محسوب می‌شود. محور اصلی مباحث، بر لزوم ایجاد زیرساخت‌های داده‌ای معتبر، طراحی سازوکارهای مشارکتی و استقرار مدل‌های مدیریتی مبتنی بر آمایش سرزمین متمرکز بود؛ اصلاحاتی که می‌تواند به تقویت هم‌بستگی سرزمینی، افزایش کارآمدی حکمرانی و در نهایت تحکیم هویت ملی منجر شود.
در بخش راهکارها، پنج پیشنهاد کلیدی برای ورود به فاز اجرایی الگوی توسعه یکپارچه مطرح شد. نخست، تأسیس بانک داده‌های استانی (SNDP) به‌عنوان ستون فقرات تصمیم‌سازی علمی و سیاست‌گذاری داده‌محور مورد تأکید قرار گرفت؛ سامانه‌ای مبتنی بر داده‌های باز و قابل اتکا که امکان رصد عمومی عملکرد استان‌ها و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد را فراهم می‌کند. دوم، گسترش همکاری‌های دانشگاهی و پژوهشی با محور توسعه محلی پیشنهاد شد؛ به‌گونه‌ای که دانشگاه‌ها از نقش صرفاً آموزشی فاصله گرفته و در قالب پروژه‌های مشترک میان استان‌های هم‌مرکز، در حل مسائل واقعی توسعه منطقه‌ای ایفای نقش کنند. سومین محور، استقرار نظام مدیریت مشارکتی فضایی بود؛ مدلی که در آن، استانداران از اختیارات عملیاتی و مالی مشخص اما محدود برخوردار می‌شوند تا در چارچوب اسناد توسعه استانی و تحت نظارت شورای توسعه منطقه‌ای، تصمیم‌هایی متناسب با ظرفیت‌های محلی اتخاذ کنند. چهارمین پیشنهاد، ارزیابی دوره‌ای شاخص‌های توسعه منطقه‌ای از جمله ISDE و RBI توسط نهادی بی‌طرف و در فواصل منظم بود تا امکان اصلاح سیاست‌های ملی بر پایه داده‌های واقعی و به‌روز فراهم شود. پنجمین محور، سرمایه‌گذاری هدفمند در استان‌های دارای ظرفیت تحقق سریع دستاوردها (Quick Wins) بود؛ انتخاب محدود استان‌ها با ویژگی‌های صنعتی، کشاورزی و مرزی برای اجرای پایلوت مدل، به‌عنوان راهبردی برای خلق نمونه‌های موفق و تسریع پذیرش ملی الگو مطرح شد.
جمع‌بندی این نشست نشان داد که ایران با تنوع گسترده اقتصادی، فرهنگی و جغرافیایی خود، تنها در صورتی می‌تواند مسیر توسعه پایدار را با موفقیت طی کند که از تمرکززدایی صوری عبور کرده و به سوی مدلی مشارکتی، داده‌محور و آگاه به ظرفیت‌های فضایی حرکت کند؛ مدلی که در آن توسعه استانی نه در تقابل با هویت ملی، بلکه به‌عنوان پیشران تقویت آن تعریف می‌شود.