به گزارش روابط عمومی اندیشکده حکمرانی و قانون گذاری استانی ،در چارچوب مأموریتهای سیاستپژوهی معاونت پژوهشی و کارگروههای اندیشکدههای حکمرانی و قانونگذاری استانی و ذیل سلسلهنشستهای ملی «سرزمین تواناییها؛ طرح ملی ظرفیتسنجی استانهای ایران»، موضوع توسعه گردشگری استان کرمانشاه با رویکردی تحلیلی و سیاستمحور مورد بررسی قرار گرفت. تمرکز این نشست بر ارائه چارچوبی کارشناسی برای توسعه مزیتمحور استانها و پشتیبانی علمی از فرآیندهای تصمیمسازی و تقنین بود.
در این چارچوب، گردشگری نه بهعنوان یک فعالیت صرفاً خدماتی، بلکه بهمثابه یکی از پیشرانهای توسعه منطقهای تلقی شد؛ پیشرانی که میتواند همزمان به اشتغالزایی، رونق اقتصادی، تقویت سرمایه اجتماعی و ارتقای تصویر ملی و بینالمللی استانها منجر شود. استان کرمانشاه با برخورداری از پیشینه تاریخی و تمدنی غنی، تنوع اقلیمی، موقعیت مرزی راهبردی، صنایعدستی شاخص و سرمایههای فرهنگی متنوع، ظرفیت آن را دارد که به یکی از مقاصد برجسته گردشگری غرب کشور تبدیل شود. با این حال، بینش محوری نشست آن بود که وفور ظرفیت، بهتنهایی تضمینکننده توسعه نیست و بدون نقشهراه منسجم، این ظرفیتها پراکنده و کماثر باقی میمانند.
از این منظر، بهرهبرداری بهینه از توانمندیهای استان مستلزم تدوین نقشهراهی روشن، هماهنگی نهادی میان بازیگران مختلف، بهرهگیری هدفمند از ابزارهای قانونی و طراحی سازوکارهای پایدار تأمین مالی است. بر همین اساس، مباحث نشست در قالب سه محور مکمل و نظاممند سامان یافت: تحلیل سرمایههای میراث فرهنگی، تاریخی و هویتی استان در نظام توسعه گردشگری؛ بررسی چارچوبهای قانونی، اسناد بالادستی، برنامههای توسعه استانی و سازوکارهای تأمین مالی؛ و شناسایی و اولویتبندی ظرفیتهای طبیعی، میراثی، صنایعدستی و زنجیره ارزش محصولات بومی در فرآیند مقصدسازی.
در جمعبندی این محورها تأکید شد که مقصدسازی موفق، محصول یک «نظام یکپارچه» است و نه صرفاً نتیجه معرفی جاذبهها. چنین نظامی باید زنجیرهای پیوسته از سیاستگذاری، برنامهریزی اجرایی، سرمایهگذاری، بازاریابی و برندسازی مکانی را دربر گیرد تا ظرفیتهای بومی به مزیتهای رقابتی پایدار تبدیل شوند.
در تبیین دیدگاههای کارشناسی، دکتر نادر نورایی، رئیس اسبق سازمان مدیریت و برنامهریزی استان کرمانشاه، با رویکردی راهبردی و مبتنی بر تجربه مدیریتی، بر ضرورت استقرار نظام برنامهریزی دادهمحور در توسعه گردشگری استان تأکید کرد. وی با اشاره به اینکه بسیاری از ظرفیتهای استان به دلیل فقدان اولویتبندی و نبود پیوند مؤثر میان برنامه و اجرا بالفعل نشدهاند، بر تدوین سند راهبردی گردشگری با افق میانمدت و بلندمدت، تعریف شاخصهای کمی برای سنجش پیشرفت، ایجاد هماهنگی نهادی میان دستگاههای اجرایی، شهرداریها، بخش خصوصی و نهادهای محلی و پیوند دادن برنامههای توسعه استانی با ظرفیتهای واقعی جغرافیایی و فرهنگی تأکید داشت. بینش کلیدی این دیدگاه، پرهیز از الگوهای تقلیدی و طراحی توسعه بر مبنای مزیتهای نسبی استان بود.
در ادامه، مهندس علیرضا مرادی بیستونی، کارشناس ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمانشاه، با تمرکز بر سرمایههای میراثی، به تشریح ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و آیینی استان پرداخت. وی تأکید کرد که حفاظت از میراث فرهنگی باید همزمان با بهرهبرداری اقتصادی پایدار صورت گیرد و مستندسازی، ثبت و معرفی نظاممند داراییهای فرهنگی، پیشنیاز اصلی مقصدسازی است. از نگاه وی، روایتسازی حرفهای و بازآفرینی تجربه گردشگر نقش تعیینکنندهای در تبدیل جاذبه به مقصد دارد. ارتقای زیرساختهای بازدید، آموزش نیروی انسانی متخصص و استفاده از فناوریهای نوین در معرفی ظرفیتها، از دیگر محورهای مورد تأکید این بخش بود.
همچنین مهندس وحید امیری، معاون اسبق گردشگری ادارهکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان کرمانشاه، با نگاهی اجرایی، وضعیت موجود زیرساختهای گردشگری استان را تشریح کرد و به چالشهایی همچون محدودیت برخی زیرساختهای اقامتی، ضرورت توسعه خدمات مکمل گردشگری و نیاز به بهبود شبکه بازاریابی اشاره نمود. وی توسعه متوازن زیرساختهای اقامتی و حملونقل، طراحی بستههای ترکیبی گردشگری (طبیعتگردی، تاریخی، فرهنگی و زیارتی)، تقویت آموزش فعالان حوزه گردشگری و استفاده هدفمند از ظرفیت فضای مجازی و رسانهها را از الزامات تحقق اهداف توسعه گردشگری دانست و بر همافزایی میان بخش دولتی و خصوصی بهعنوان شرط موفقیت سیاستها تأکید کرد.
در مجموع، برآیند مباحث نشان میدهد که توسعه گردشگری استان کرمانشاه زمانی میتواند به مزیت رقابتی پایدار تبدیل شود که از رویکردهای مقطعی و پروژهمحور عبور کرده و در قالب نقشهراهی منسجم، دادهمحور و نهادمند دنبال شود؛ نقشهراهی که ظرفیتهای تاریخی، طبیعی و فرهنگی استان را در یک چارچوب سیاستی یکپارچه سامان دهد و گردشگری را به اهرمی مؤثر برای توسعه متوازن و ارتقای جایگاه منطقهای استان بدل سازد.